Ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim weszła w życie 31 lipca 2026 roku. Zaledwie kilkanaście dni później samorządowcy wykonali kolejny ważny krok. Podczas Walnego Zebrania Członków OMGGS jednogłośnie przyjęli uchwałę, która uruchamia proces przekształcenia dotychczasowego stowarzyszenia w związek metropolitalny. W głosowaniu uczestniczyli przedstawiciele 53 z 61 pomorskich samorządów tworzących OMGGS.
- Najtrudniejszy etap jest teraz przed nami. To, co już wywalczyliśmy na papierze, musimy przełożyć na konkretne działania. Ta treść zależy też od mieszkańców. Każdy z nas może do metropolii dołożyć coś od siebie. Bądźmy ambasadorami naszej wspólnej metropolii. Zgodnie z harmonogramem związek metropolitalny ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Presja czasu jest ogromna, ale jestem pewna, że damy radę - mówiła Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu i przewodnicząca Rady OMGGS.
Przed samorządami teraz kolejne decyzje. W najbliższych tygodniach rady wszystkich 61 gmin i powiatów będą musiały wyrazić w formie uchwały opinię w sprawie utworzenia związku metropolitalnego. Uchwały powinny zostać podjęte do 21 września i przekazane do Rady Miasta Gdańska. Ta z kolei na sesji, zaplanowanej 28 września, podejmie własną uchwałę o przystąpieniu do związku metropolitalnego.
Następnie Gdańsk wystąpi do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o formalne utworzenie związku, a wniosek trafi ostatecznie do Rady Ministrów. Aby związek metropolitalny mógł zostać utworzony, pozytywną opinię musi wyrazić co najmniej 70 proc. jednostek samorządu terytorialnego, czyli minimum 43 z 61 samorządów.
Ile będzie kosztować metropolia i co zyska region?
Jednym z tematów, który budzi szczególne zainteresowanie mieszkańców, są finanse. W pierwszym roku działalności związek metropolitalny ma otrzymać z budżetu państwa 125 mln zł, w kolejnym 250 mln zł, a w 2029 roku docelowo 500 mln zł. Na przychody metropolii będą składały się również składki samorządów oraz środki europejskie.
Ustawa określa również zasady wydatkowania pieniędzy. Co najmniej 40 proc. środków na zadania własne metropolii musi trafić do mniejszych gmin, a wydatki na administrację, doradztwo czy promocję nie mogą przekroczyć 5 proc. budżetu. Minimum 5 proc. środków ma być przeznaczane na wsparcie trójmiejskich uczelni i środowisk naukowych w ramach metropolitalnego funduszu rozwoju.
- Funkcjonowanie związku metropolitalnego nie będzie oznaczać żadnych dodatkowych podatków dla samorządów ani uszczuplenia ich budżetów - wyjaśniła uczestnikom konsultacji społecznych Beata Bona, zastępczyni dyrektora ds. finansowych i administracyjnych OMGGS.
Metropolia bez tajemnic. Mieszkańcy zabrali głos
18 sierpnia był nie tylko dniem ważnych decyzji samorządowych. O godzinie 16 na Uniwersytecie Gdańskim rozpoczęło się pierwsze spotkanie informacyjno-konsultacyjne dla mieszkanek i mieszkańców całego Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot. Spotkanie pod hasłem „Metropolia bez tajemnic” zgromadziło blisko 300 osób. Uczestniczyli w nim zarówno mieszkańcy Trójmiasta, jak i mniejszych miejscowości, m.in. Linii, Pszczółek i Pucka. Dla osób, które nie mogły przyjechać osobiście, dostępna była transmisja online (zapis transmisji dostępny poniżej).
- Metropolia staje się faktem. Cieszę się bardzo z tak licznej obecności oraz z tego, że proces jej tworzenia odbywa się z otwartą przyłbicą. Przypominam także, że do 13 września dostępna jest online ankieta dla mieszkańców - zachęcała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.
Integracja komunikacji publiczej
Mieszkańcy pytali m.in. o integrację transportu, rozwój gospodarczy, inwestycje, rolę mniejszych samorządów, a także możliwości realizacji dodatkowych zadań przez przyszłą metropolię. Najwięcej uwagi poświęcono transportowi.
Dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku Łukasz Kłos, a jednocześnie szef zespołu roboczego w OMGGS zajmującego się tym tematem, przedstawił etapy wprowadzania integracji komunikacji publicznej - docelowo obejmującej autobusy, tramwaje, trolejbusy oraz pociągi SKM, PKM i Polregio.
Około marca 2027 r. w Gdańsku, Gdyni i Wejherowie ma być utworzony jeden organizator transportu. - Będziemy robić wszystko, aby w przyszłe wakacje można było już kupić jeden bilet i skorzystać obszarowo ze wspólnej taryfy, obejmującej nie tylko autobusy, tramwaje i trolejbusy, ale także pociągi SKM, PKM i Polregio - zapowiedział Łukasz Kłos. Uruchomienie nowych, dodatkowych linii komunikacyjnych na terenie metropolii będą zaś możliwe od 2029 r., po uzyskaniu pełnego budżetu.
Ważnym tematem była również pozycja mniejszych samorządów. Jak podkreślił prezes OMGGS Michał Glaser, w przyszłym zgromadzeniu metropolitalnym każdy samorząd będzie miał swojego delegata.
- W zgromadzeniu, które będzie naszym metropolitalnym parlamentem, wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast i starostowie będą mieli po jednym delegacie. To oznacza w praktyce, że wójt 10-tysięcznej gminy będzie miał taki sam jeden głos jak samorządowiec reprezentujący wielkie miasto - powiedział Michał Glaser.
Rozmawiano również o tym, jak metropolia może wpłynąć na rozwój gospodarczy regionu.
- Do 2035 roku chcemy awansować do setki najbardziej innowacyjnych regionów w Europie - zapowiedział Michał Glaser.
To dopiero początek rozmowy z mieszkańcami
Spotkanie na Uniwersytecie Gdańskim jest początkiem szerokiej kampanii informacyjno-edukacyjnej. Między 26 sierpnia a 20 października odbędzie się dziewięć spotkań z mieszkańcami, które zaplanowano w powiatach tworzących obszar przyszłej metropolii. Mieszkańcy będą mogli poznać założenia związku, zadawać pytania i wskazywać, jakie zadania i kierunki rozwoju są dla nich najważniejsze.
- Dziś to jeden z najważniejszych dni w życiu naszej Podjęliśmy uchwałę, która powoduje procedowanie w poszczególnych gminach i powiatach. Możemy powoli przystępować do konkretów. Pytania mieszkańców nie były zaskakujące. Wiadomo, że każdy mieszkaniec z różnych gmin ma swoje problemy o których chce publicznie powiedzieć. Tych konsultacji społecznych będzie tak dużo, że każdy chętny będzie mógł podczas nich swobodnie się wypowiedzieć oraz przekazać swoje prośby czy życzenia - powiedział Mirosław Augustyn, starosta tczewski.
O potrzebie wspólnego rozwiązywania problemów transportowych mówił starosta wejherowski Marcin Kaczmarek.
- Reprezentuję powiat, który skupia 230 tysięcy mieszkańców w 10 gminach, które bardzo dynamicznie się rozwijają. Powstaje u nas elektrownia jądrowa, ale niestety zmagamy się z problemem komunikacji. Małe gminy, takie jak Gniewino nie ma połączenia z miastem A po drodze jest Kłanino, w którym znajduje się szkoła i uczniowie z Gniewina nie mają jak dojechać do tej szkoły. Przystąpienie do metropolii spowoduje, że wszyscy razem wspólnie wydamy większe pieniądze i dołożymy do tej komunikacji, żeby ona w ogóle była, a jak już jest, to żeby była sprawniejsza - mówił Marcin Kaczmarek.
Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek zwróciła uwagę, że konsultacje mają przede wszystkim pomóc w określeniu tego, czym przyszła metropolia powinna się zajmować.
- Konsultacje nie dotyczą samych zrębów metropolii, bo te dała już nam ustawa o związku Ale teraz tę naszą metropolię trzeba wypełnić treścią i zadaniami. Zdecydować, jakie są priorytety. Jednym z nich jest oczywiście integracja transportu. Chcemy też zapytać, jakie inne cele widzą nasi mieszkańcy i czego najbardziej od tej metropolii potrzebują. Jest też pytanie, jakie zadania fakultatywne powinna metropolia wypełniać, czego mieszkańcy potrzebują z tej listy zadań dodatkowych. Liczymy na to, że mieszkańcy przedstawią swoje opinie, a być może też sprostują nasze niektóre błędne wyobrażenia.
O znaczeniu współpracy 61 samorządów mówiła też burmistrz Pucka Hanna Pruchniewska.
- Puck to miasto, które od zawsze otwarte jest na morze, na ludzi i współpracę. To właśnie współpraca 61 samorządów - małych i dużych - złożyła się na dzisiejszy sukces. Wykonaliśmy wszyscy ogromny krok naprzód. Droga do niego nie była łatwa. A teraz czas na konsultacje społeczne, między innymi w Pucku. Głos mieszkańców jest niezwykle ważny. Będziecie mieli szansę Państwo poznać główne filary i zasady, ale przede wszystkim możecie podzielić się waszymi oczekiwaniami, zadać pytania i sprawić, że wspólnie będziemy tworzyli ten związek metropolitalny.
Z kolei wójt Pszczółek Maciej Urbanek podkreślił znaczenie udziału mniejszych i wiejskich samorządów.
- Podczas prac nad projektem ustawy nasza szeroka delegacja samorządowców z Pomorza przekonywała w Warszawie parlamentarzystów, że przyszły związek metropolitalny to nie będzie grupa samorządowców tylko z Gdańska, Gdyni i Sopotu, ale stworzymy byt złożony z 61 podmiotów z ważnym pierwiastkiem, substancją wiejską. Dzisiejsza liczna obecność na spotkaniu konsultacyjnym włodarzy gmin wiejskich, powiatowych, przedstawicieli organizacji pozarządowych i kół gospodyń wiejskich tylko to potwierdzają. Cieszymy się z tego, ponieważ związek metropolitalny to w dużej mierze odpowiedź na potrzeby samorządów wiejskich - powiedział wójt Pszczółek.
Dziewięć spotkań w dziewięciu powiatach
Po inauguracji w Gdańsku konsultacje przeniosą się do kolejnych części obszaru metropolitalnego. Spotkania będą okazją do bezpośredniej rozmowy z mieszkańcami i zebrania ich opinii na temat przyszłości związku.
- 26 sierpnia - powiat wejherowski
Aula Powiatowego Zespołu Szkół nr 1, ul. Bukowa 2C w Wejherowie, godz. 18.00
- 2 września - powiat kartuski
Sala widowiskowa Kartuskiego Centrum Kultury, ul. Klasztorna 1
- 9 września - powiat pucki
Powiatowe Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Pucku, ul. Kolejowa 7
- 16 września - powiat gdański
ZSO 1 lub Zespół Szkół Ogrodniczych i Ogólnokształcących
- 22 września - powiat nowodworski
LO w Nowym Dworze Gdańskim, ul. 3 Maja 3
- 30 września - powiat tczewski
Zespół Placówek Specjalnych w Tczewie, ul. Grunwaldzka 1
- 6 października - powiat malborski
Sala 22, Starostwo Powiatowe w Malborku, Plac Słowiański 17
- 13 października - powiat sztumski
Sztumskie Centrum Kultury, ul. Mikołaja Reja 13
- 20 października - powiat lęborski
Sala nr 13, Starostwo Powiatowe w Lęborku, ul. Czołgistów 5.
Równolegle do spotkań prowadzona jest anonimowa ankieta dla mieszkanek i mieszkańców 61 gmin i powiatów. Jej celem jest zebranie opinii na temat priorytetów przyszłej metropolii, oczekiwań mieszkańców oraz sposobu ich udziału w jej funkcjonowaniu. Ankieta będzie dostępna do 13 września.
18 sierpnia pomorska metropolia zrobiła ważny krok od formalnego przygotowania do konkretnego działania. Teraz czas na kolejny - rozmowę z mieszkańcami. Bo metropolia to nie tylko struktura samorządowa. To przede wszystkim ponad 1,5 miliona osób, których codzienne potrzeby, pomysły i oczekiwania powinny wyznaczać jej kierunek.
OMGGS / ZTM